Το πόρισμα της Επιτροπής Περιβάλλοντος για τον Πηνειό

Posted: 23 Ιουλίου 2010 by admin in Περιβάλλον

Α. Εισαγωγή

1. Η Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής επισκέφθηκε τον ποταμό Πηνειό σε μία προσπάθεια α) να καταγραφούν τα προβλήματα β) να κατατεθούν οι απόψεις των φορέων γ) να εντοπισθούν οι αναγκαίες δράσεις για την προστασία του δ) να οργανωθεί ένα σύστημα συντονισμού των επιμέρους φορέων αλλά και ε) να δρομολογηθεί ένα ουσιαστικό σύστημα παρακολούθησης της εφαρμογής των δράσεων.

2. Στην προσπάθεια της αυτή η Επιτροπή κατέγραψε τις απόψεις της Περιφέρειας Θεσσαλίας, των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων Λαρίσης, Μαγνησίας, Τρικάλων και Καρδίτσας, των Δήμων Λαρισαίων, Τρικαίων και ΔΕΗ Λάδωνα και μη Κυβερνητικών Οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στην περιοχή.

3. Η Επιτροπή πραγματοποίησε ειδική Συνεδρίαση για το εν λόγω θέμα στην έδρα της Περιφέρειας Θεσσαλίας στη Λάρισα με τη συμμετοχή των Βουλευτών (με αλφαβητική σειρά) Β. Εξαρχου, Μ. Θεοχάρη, Κ. Καρτάλη, Χρ. Μαγκούφη, Σ. Μερεντίτη, Ε. Νασιώκα, Ν. Σαλαγγιάννη, Αντ. Σκυλλάκου, Αστ. Ροντούλη και Χρ. Χάιδου. Στη Συνεδρίαση συμμετείχαν επίσης η Γ.Γ. της Περιφέρειας Θεσσαλίας κ. Καλλιόπη Γερακούδη, οι Νομάρχες Λάρισας και Καρδίτσας, Λ. Κατσαρός και Φ. Αλεξάκος, η Αντινομάρχης Μαγνησίας Νατ. Οικονόμου, οι Δήμαρχοι Λάρισας και Τρικάλων, Κ. Τζανακούλης και Μ. Ταμήλος, Δήμαρχοι με άμεση σχέση με τον Πηνειό ποταμό, ο πρόεδρος του ΤΕΕ Κ/Δ Θεσσαλίας Ντ. Διαμάντος καθώς και εκπρόσωποι οικολογικών οργανώσεων και Μ.Κ.Ο. που δραστηριοποιούνται για τον Πηνειό. Στη Συνεδρίαση συμμετείχε επίσης ο Ειδικός Γραμματέας της Κεντρικής Υπηρεσίας Υδάτων του ΥΠΕΚΑ κ. Αν. Ανδρεαδάκης, ενώ σχετική εισήγηση πραγματοποίησε επίσης ο Αν. Καθηγητής του Πανεπιστήμιου Θεσσαλίας Νικήτας Μυλόπουλος.

Β. Γενικές διαπιστώσεις

1. Αν και η Επιτροπή εντοπίζει λόγω αρμοδιότητας την προσέγγιση της στο φυσικό περιβάλλον, αντιλαμβάνεται ότι η συνολική εξέταση του θέματος δεν μπορεί να αγνοήσει τις οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις του που άλλωστε επηρεάζουν αλλά και επηρεάζονται καθοριστικά από την κατάσταση του περιβάλλοντος.

2. Η Επιτροπή εντοπίζει και εκτιμά θετικά ορισμένες παρεμβάσεις που έχουν δρομολογηθεί για την προστασία του Πηνειού. Όμως η ισχύς των παρεμβάσεων των εμπλεκόμενων φορέων είναι ασθενέστερη των αναπτυξιακών αναγκών της περιοχής ενώ όσο δεν προκύπτει συντονισμός μεταξύ των φορέων, οι ήδη περιορισμένες αρμοδιότητες αποδυναμώνονται ακόμη περισσότερο.

3. Η Επιτροπή εντοπίζει έλλειμμα συντονισμού μεταξύ των συναρμόδιων φορέων. Το έλλειμμα αυτό έχει μερίδιο στη διαμόρφωση της παρούσας κατάστασης αλλά και επηρεάζει και την απόδοση των αναγκαίων μέτρων.

4. Η Επιτροπή εντοπίζει επίσης επικαλύψεις αρμοδιοτήτων μεταξύ των φορέων της τοπικής και νομαρχιακής αυτοδιοίκησης, της περιφερειακής διοίκησης αλλά και της κεντρικής διοίκησης.

Γ. Ειδικές διαπιστώσεις

Σύμφωνα με στοιχεία που κατατέθηκαν στην Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής για τον ποταμό Πηνειό προκύπτει ότι:

1.Ο Πηνειός αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους φυσικούς παράγοντες της Θεσσαλίας με σημαντική υποστήριξη του περιβάλλοντος και προσφορά φυσικών πόρων, νερού και εδάφους.

2.Η περιοχή που διαμορφώνεται από τον ποταμό Πηνειό είναι ενιαία και το οικοσύστημα που δημιουργεί  δεν υποδιαιρείται.

3. Αν και η περιοχή είναι σημαντικής οικολογικής αξίας, απουσιάζει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο προστασίας το οποίο θα περιελάμβανε ζώνες διαχείρισης – ανάδειξης και προστασίας, έργα πεδινής υδρονομίας ώστε να αποφεύγονται πλημμυρικά φαινόμενα, κ.α.

4. Απουσιάζει ένα οργανωμένο πρόγραμμα παρακολούθησης της ποσότητας και της ποιότητας των νερών γεγονός που δεν επιτρέπει την εξαγωγή συμπερασμάτων σε ότι αφορά την οικολογική κατάσταση των νερών (Οδηγία 2000/60) του Πηνειού.

5.  Η διάθεση λυμάτων και βιομηχανικών αποβλήτων στον ποταμό Πηνειό καθορίζεται σε σημαντικό βαθμό από τις διατάξεις της Κοινής Υπουργικής Απόφασης Εσωτερικών και Υγιεινής (Ε1β/221) του 1965.

6. Ο Πηνειός δέχεται τις επιπτώσεις ανθρώπινων δραστηριοτήτων που αναπτύσσονται στη λεκάνη απορροής του (καλλιέργειες αρδευόμενες, κτηνοτροφικές μονάδες εντατικής και εκτατικής μορφής, βιομηχανικές και βιοτεχνικές μονάδες, κυρίως αξιοποίησης προϊόντων πρωτογενούς τομέα παραγωγής, εξορυκτικές δραστηριότητες -αμμοληψίες, οικιστικές ενότητες, ΧΑΔΑ, κ.α.).

7. Στον Πηνειό έχουν γίνει από την Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος 23 έλεγχοι και επανέλεγχοι σε 21 δραστηριότητες που είναι εγκαταστημένες και λειτουργούν στην υδρολογική λεκάνη του ποταμού Πηνειού, στους Νομούς Λάρισας και Τρικάλων. Στις 19 από αυτές διαπιστώθηκαν παραβάσεις διατάξεων της κείμενης περιβαλλοντικής νομοθεσίας και εγκεκριμένων περιβαλλοντικών όρων και για 17 από αυτές, για τις οποίες ολοκληρώθηκε η διαδικασία της παραγράφου Α.4 του άρθρου 9 του Ν. 2947/01, συντάχθηκαν Πράξεις Βεβαίωσης Παράβασης και διαβιβάστηκαν στους αρμόδιους εισαγγελείς και αντίστοιχες εισηγήσεις επιβολής διοικητικών κυρώσεων (προστίμων) προς τις αρμόδιες για την επιβολή τους αρχές. Σημειώνεται ότι από το σύνολο των παραβάσεων που βεβαιώθηκαν, οι περισσότερες (22%) αφορούν σε έλλειψη αδειών διάθεσης υγρών αποβλήτων και διαχείρισης στερεών αποβλήτων, που στην πλειοψηφία τους εκδίδονται από τις νομαρχιακές υπηρεσίες. Ακολουθούν με ποσοστό 12% περίπου παραβάσεις που σχετίζονται α) με την παρακολούθηση των αέριων αποβλήτων β) με την παρακολούθηση υγρών αποβλήτων και γ) με τη διαχείριση των στερεών και υγρών αποβλήτων.

8. Σύμφωνα με το από 14.6.2010 έγγραφο της ΕΥΕΠ – Τομέας Βορείου Ελλάδος, το συνολικό ύψος των εισηγηθέντων προστίμων ανέρχεται σε 498.450 ευρώ, ενώ το συνολικό ύψος των επιβληθέντων προστίμων ανέρχεται σε 366.600 ευρώ. Η διαφορά αυτή οφείλεται στην υστέρηση από πλευράς των αρμόδιων κατά περίπτωση Νομαρχιών στην επιβολή των εισηγηθέντων προστίμων.

Συνολικό ύψος εισηγηθέντων προστίμων Προς Νομάρχες Προς Γ.Γ. Περιφέρειας Προς Υπουργό Περιβάλλοντος
498.450€ 248.450€ 100.000€ 150.000€
Συνολικό ύψος επιβληθέντων προστίμων Από Νομάρχες Από Γ.Γ. Περιφέρειας Από Υπουργό Περιβάλλοντος
366.600€ 118.150€ 100.000€ 150.000€

Εισηγηθείσες και επιβληθείσες διοικητικές κυρώσεις σε δραστηριότητες περιοχής π. Πηνειού

9.Τα προβλήματα ρύπανσης του Πηνειού μεταφέρονται και στην υπό ανασύσταση λίμνη Κάρλα.

Δ. Προτάσεις

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω και με βάση επίσης:

1.Το γεγονός ότι, σε εφαρμογή του άρθρου 3 της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ για τα νερά, ο Πηνειός έχει ορισθεί ως ένα σύνολο υδάτινων σωμάτων, για τα οποία θα πρέπει να επιτευχθεί η καλή οικολογική και χημική κατάσταση σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Οδηγίας.

2. Ότι η χημική ρύπανση των επιφανειακών υδάτων συνιστά απειλή τόσο για το υδάτινο περιβάλλον, με επιπτώσεις όπως η οξεία και η χρόνια τοξικότητα για υδρόβιους οργανισμούς, η συσσώρευση στο οικοσύστημα και οι απώλειες ενδιαιτημάτων και βιοποικιλότητας, όσο και για την ανθρώπινη υγεία.

3. Ότι ο Νόμος 3199/2003 «Προστασία και διαχείριση των υδάτων – Εναρμόνιση με την Οδηγία 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2000», (ΦΕΚ Α΄ 280/9.12.2003) καθορίζει στρατηγική κατά της ρύπανσης των υδάτων και προβλέπει ειδικά μέτρα για τον έλεγχο της ρύπανσης και για τα ποιοτικά περιβαλλοντικά πρότυπα (ΠΠΠ).

Η Επιτροπή προτείνει:

α) την προώθηση των αναγκαίων έργων για την επαρκή τροφοδοσία του ποταμού με υδατικές μάζες ώστε να αποφεύγονται οι μεγάλες διακυμάνσεις στη στάθμη του,

β) την επιτάχυνση της εκπόνησης του Σχεδίου Διαχείρισης των Λεκανών Απορροής Ποταμών του Υδατικού Διαμερίσματος Θεσσαλίας, σε κάθε περίπτωση νωρίτερα από το τέλος του 2011 που προβλέπει σήμερα το ΥΠΕΚΑ,

γ) τον άμεσο καθορισμό Ποιοτικών Περιβαλλοντικών Προτύπων και Οριακών Τιμών Εκπομπών (σε όρους Ετήσιας Μέσης Συγκέντρωσης (ΕΜΣ – ΠΠΠ) και Μέγιστης Επιτρεπόμενης Συγκέντρωσης (ΜΕΣ – ΠΠΠ) των υγρών βιομηχανικών αποβλήτων, βιομηχανικών και άλλων δραστηριοτήτων, που βρίσκονται εντός της λεκάνης του Πηνειού ποταμού κατ΄ αναλογία της περίπτωσης του Ασωπού ποταμού,

δ) την ανάπτυξη σταθερού και χωρικά πυκνού δικτύου παρακολούθησης της ποιότητας των υδάτων του ποταμού Πηνειού στο πλαίσιο του Εθνικού Δικτύου Παρακολούθησης,

ε) την κατάρτιση και συστηματική υλοποίηση ενός συγκροτημένου προγράμματος περιβαλλοντικών ελέγχων στην υδρογεωλογική λεκάνη του Πηνειού ποταμού μέσα από το οποίο θα επιτευχθεί μία συνολική απογραφή των σημειακών και γραμμικών πηγών ρύπανσης που καταγράφονται στον ποταμό Πηνειό και θα είναι δυνατή η λήψη των αναγκαίων μέτρων,

στ) την αναστολή λειτουργίας όλων των σημειακών πηγών που αναπτύσσονται κατά μήκος του ποταμού, σε περίπτωση που δεν ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

ζ) την υποβοήθηση των τοπικών παραγωγικών μονάδων στον εκσυγχρονισμό τους ως προς την περιβαλλοντική τους λειτουργία, μέσα από σχετικό πλαίσιο κινήτρων που θα δρομολογηθεί από το Υπουργείο Οικονομίας και το Υπουργείο Οικονομικών.

η) την κατοχύρωση της προστασίας του ποταμού με τον καθορισμό ζώνης άμεσης προστασίας, η οποία δεν πρέπει να είναι μικρότερη από τα 100m πλάτος, μετά το ανώτερο όριο της κοίτης για κάθε πλευρά, την παύση υδροληψίας με απευθείας άντληση παρά μόνο από προκαθορισμένα και εγκεκριμένα σημεία άντλησης, τη δημιουργία υποχρεωτικά στεγανών βόθρων ή δικτύου αποχέτευσης ή και μεταφοράς σε βιολογικούς καθαρισμούς των αστικών αποβλήτων χωριών ή και μικρών πόλεων, έτσι ώστε να καταργηθούν οι απορροφητικοί βόθροι τουλάχιστον στους οικισμούς που άπτονται του ποταμού ή βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη από τα 500m από αυτόν και την απαγόρευση διάτρησης γεωτρήσεων σε απόσταση τουλάχιστον 200m από τον ποταμό με παράλληλη πρόβλεψη για τη στεγάνωση των αδειοδοτημένων αρδευτικών γεωτρήσεων.

Τέλος η Επιτροπή:

  1. Αναθέτει στον Πρόεδρό της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής της Βουλής των Ελλήνων να υποβάλλει ως εισήγηση το παρόν Πόρισμα στον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων με την παράκληση να διαβιβασθεί στους Προέδρους των Κοινοβουλευτικών Ομάδων και στα μέλη της Βουλής των Ελλήνων και να αναρτηθεί στο δικτυακό τόπο της Βουλής των Ελλήνων.

2. Αναθέτει στον Πρόεδρο της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής της Βουλής των Ελλήνων να παρουσιάσει το παρόν πόρισμα στους Υπουργούς ΠΕΚΑ, Υποδομών, Οικονομίας, Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης αλλά και να αποστείλει το Πόρισμα σε κάθε φορέα που αναπτύσσει πολιτική, επιστημονική ή κοινωνική δραστηριότητα σε θέματα φυσικού περιβάλλοντος και τοπικής ανάπτυξης.

πηγή: Ραούλης

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s