Το σχέδιο για το νέο κράτος

Posted: 2 Νοεμβρίου 2009 by admin in Παπανδρέου, Πασοκ, Πολιτική, κυβέρνηση, κοινωνία
Ετικέτες: ,

 

«ΔΕΝ ΕΧΟΥΜΕ κράτος!» διαπίστωσαν με απόγνωση οι συνεργάτες του κ. Γ. Παπανδρέου προτού καν περάσουν λίγες ημέρες στη διακυβέρνηση της χώρας. Πάνω σε αυτό το σαθρό θεμέλιο, ο Πρωθυπουργός επιμένει να προχωρήσουν οι αλλαγές που προβλέπει το κυβερνητικό σχέδιο για την αναδιάρθρωση των δομών, ανεξαρτήτως
των καθυστερήσεων, των δυσλειτουργιών και του πολιτικού κόστους. Εχει αναθέσει μάλιστα στον υπουργό Επικρατείας κ. Χ. Παμπούκη να επεξεργαστεί ένα σχέδιο ριζικών παρεμβάσεων στη λειτουργία του δημόσιου τομέα,με στόχο να απλοποιηθούν οι διαδικασίες, να υπάρξει διαφάνεια και να μπολιαστεί ο απαρχαιωμένος κρατικός μηχανισμός με πρωτοποριακές ιδέες. Η μετάβαση αυτή έχει και προθεσμία. «Ο,τι είναι να γίνει
πρέπει να γίνει μέσα στους επόμενους έξι μήνες»
επισημαίνει ο κ. Παμπούκης. Αυτά που πρέπει να γίνουν είναι πολλά. Από το να εντοπιστεί ο ακριβής αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων μέχρι να αλλάξει η διοικητική διάρθρωση της χώρας και να προωθηθεί ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης, η περιγραφή και μόνο των προβλημάτων αναδεικνύει την εικόνα ενός κράτους σε αποσάθρωση.

O κ. Παπανδρέου έχει ενστερνιστεί την άποψη ότι στην κατάσταση που βρίσκεται η Ελλάδα μόνο μεταρρυθμίσεις μεγάλης εμβέλειας και αποφάσεις με ρίσκο μπορούν να σταματήσουν τον κατήφορο. Επισημαίνει, μάλιστα, στους συνεργάτες του ότι είναι αποφασισμένος να επιβάλει τις αλλαγές που χρειάζεται η χώρα ακόμη και «επαναστατικώ δικαίω» αναλαμβάνοντας το οποιοδήποτε κόστος.

Η επιλογή των Γραμματέων
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της νοοτροπίας που επιθυμεί να επιβάλει ο Πρωθυπουργός αποτελεί η απόφαση να επιλεγούν οι Γενικοί και οι Ειδικοί Γραμματείς των υπουργείων μέσω της κατάθεσης βιογραφικών. Η διαδικασία καθυστέρησε περισσότερο από όσο ανέμεναν στο Μέγαρο Μαξίμου και οι υπουργοί δυσανασχετούν επειδή δεν μπορούν να οργανώσουν τις υπηρεσίες τους και αναγκάζονται να ασχολούνται με όλα τα ζητήματα, μικρά και μεγάλα. Οι συνεργάτες του Πρωθυπουργού γνωρίζουν ότι έχει μπλοκάρει το σύστημα αλλά όποτε γίνεται σχετική συζήτηση ο κ. Παπανδρέου στηρίζει με επιμονή την ανάγκη ολοκλήρωσης της διαδικασίας, η οποία δεν είναι πρωτότυπη αφού έχει εφαρμοστεί σε 3-4 χώρες, φέρνει όμως την Ελλάδα στην πρωτοπορία της Ευρώπης. Την ίδια στάση κράτησε ο Πρωθυπουργός και στο θέμα της ανακατανομής των αρμοδιοτήτων μεταξύ των υπουργείων, η οποία επίσης καθυστέρησε. Το Προεδρικό Διάταγμα για τις αρμοδιό τητες βρίσκεται καθ΄ οδόν για το Φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως, η ανακοίνωση των Γενικών Γραμματέων θα ξεκινήσει πιθανότατα από αύριο και οι ένοικοι του Μεγάρου Μαξίμου μιλούν για μεγάλες αλλαγές στο κράτος, οι συνέπειες των οποίων δεν έχουν γίνει ακόμη ορατές και κατανοητές.

Πάντως, το κόστος της μετάβασης στη νέα κατάσταση φαίνεται ότι έχουν αρχίσει να το αποδέχονται και οι υπουργοί οι οποίοι έχουν περιορίσει τις δημόσιες εμφανίσεις, τις συνεντεύξεις και τις διαρροές και παρουσιάζουν κάθε εβδομάδα στα άτυπα υπουργικά συμβούλια την πρόοδο στην επίλυση των προβλημάτων που ανακαλύπτουν στα υπουργεία τους. Η εντολή που τους έχει δώσει ο Πρωθυπουργός είναι να λαμβάνουν καθαρές αποφάσεις, να τις εξηγούν στους πολίτες και να επιμένουν σε αυτές έτσι ώστε όλοι να ξέρουν ότι θα τηρούνται.

Επένδυση στα νέα πρόσωπα
Ο δρόμος έως ότου αποκτήσει συνοχή η κυβέρνηση είναι μακρύς και η συνύπαρξη παλαιών υπουργών με εμπειρία και νέων προσώπων που δεν έχουν ασκήσει ξανά διοίκηση δεν διευκολύνει τον συντονισμό. Ωστόσο, ο κ. Παπανδρέου έχει εκδηλώσει την επιθυμία του να στηριχτούν τα νέα πρόσωπα που προέρχονται από τον κύκλο των συνεργατών του ως προέδρου του ΠαΣοΚ και έχει επενδύσει σε αυτά ως φορείς νεωτερισμών. Στο Μέγαρο Μαξίμου, παραδείγματος χάριν, παρατηρούν με ικανοποίηση τις επιδόσεις της υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής κυρίας Τίνας Μπιρμπίλη, η οποία έχει μεταμορφωθεί από το «περίεργο φρούτο» της ορκωμοσίας στο Προεδρικό Μέγαρο σε ένα από τα δυναμικά πρόσωπα της κυβέρνησης.

Για την κυβέρνηση του ΠαΣοΚ εν αρχή ην το κράτος. Η εικόνα που έχουν σχηματίσει στο Μέγαρο Μαξίμου είναι ζοφερή: ουδείς γνωρίζει ποιος ακριβώς είναι ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων και ποιο είναι το σύνολο των αμοιβών τους. Ετσι δεν είναι εύκολο να διαπιστωθεί σε ποιες υπηρεσίες υπάρχουν κενά τα οποία θα μπορούσαν να καλυφθούν με μετατάξεις από άλλες υπηρεσίες, όπου υπάρχουν υπεράριθμοι υπάλληλοι και σε ποιες περιπτώσεις απαιτούνται προσλήψεις. Ο κρατικός προϋπολογισμός λίγο απέχει από το είναι ένα κουρελόχαρτο: τα στοιχεία που περιέχονται σε αυτόν δεν είναι πάντοτε αξιόπιστα, οι πίνακες καταρτίζονται κατά προσέγγιση και οι κωδικοί είναι εικονικοί αφού ως το τέλος του έτους διάφορα ποσά μεταφέρονται από δω και από κει για να κλείσουν τρύπες.

Ακριβής καταγραφή δεν υπάρχει ούτε για την περιουσία του κράτους, οπότε ούτε λόγος να γίνεται για την αποτελεσματική αξιοποίησή της. Η απονομή της δικαιοσύνης πάσχει όχι μόνο από τις καθυστερήσεις στην εκδίκαση των υποθέσεων. Η πολυνομία που επικρατεί στη χώρα οδηγεί στη μη εφαρμογή τους και τελικώς στην ανομία. Στην ομιλία του στο πρώτο Υπουργικό Συμβούλιο ο κ. Παπανδρέου έκανε ειδική αναφορά στο θέμα αυτό (μάλιστα χαρακτήρισε μάστιγα και εστία ταλαιπωρίας και διαφθοράς την πολυνομία) επισημαίνοντας ότι έχει ζητήσει από τον κ. Παμπούκη να έρθει σε επαφή με τους αρμόδιους υπουργούς για να προχωρήσει άμεσα στη διαδικασία κωδικοποίησης και απλοποίησης των νόμων του κράτους.

Στην κορυφή της κυβερνητικής ατζέντας βρίσκονται επίσης τα θέματα διαφάνειας και καταπολέμησης του μαύρου πολιτικού χρήματος μέσω της αλλαγής του εκλογικού νόμου. Το σύστημα που προτείνει το ΠαΣοΚ, που αποτελεί μια παραλλαγή του γερμανικού μοντέλου, προϋποθέτει αναδιάρθρωση του διοικητικού χάρτη της χώρας με την εφαρμογή του «Καποδίστρια ΙΙ» και του αιρετού περιφερειάρχη. Αυτά τα θέματα έχει θέσει σε προτεραιότητα ο υπουργός Εσωτερικών κ. Ι. Ραγκούσης συγκροτώντας γύρω του μια ισχυρή ομάδα με προσωπικότητες όπως οι κκ. Δ. Τσάτσος, Ν. Αλιβιζάτος , Αθ. Διαμαντόπουλος, Φ. Σπυρόπουλος, Ηλ. Νικολακόπουλος , Γ. Σωτηρέλης, Θ. Χατζηπαντελής , Ν. Χλέπας, κ.ά.

Ισχυροί θεσμοί, σταθερή οικονομία

Ο υπουργός Επικρατείας κ. Χ. Παμπούκης έχει επεξεργαστεί σχέδιο ριζικών παρεμβάσεων στη λειτουργία του δημόσιου τομέα
Ενα σημαντικό ζήτημα που εντόπισαν οι συνεργάτες του Πρωθυπουργού είναι ότι δεν υπάρχει συντεταγμένη διαδικασία για τη μετάβαση της εξουσίας από τη μία κυβέρνηση στην άλλη. Για την ακρίβεια, δεν υπάρχει καμία διαδικασία ούτε νόμος που να προβλέπει (ή να απαγορεύει) ορισμένες συμπεριφορές. Γι΄ αυτό, την 5η Οκτωβρίου άλλοι υπουργοί της ΝΔ αφαίρεσαν από τα γραφεία τους ακόμη και τους σκληρούς δίσκους από τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, χωρίς συνέπειες, ενώ άλλοι έδωσαν εντολή στους συνεργάτες τους να μείνουν στις θέσεις τους για να ενημερώσουν τους νέους υπουργούς. Ο κ. Παμπούκης σκοπεύει να φτιάξει ένα νομικό πλαίσιο, το οποίο θα προβλέπει τη βασική διαδικασία παράδοσης και παραλαβής της εξουσίας ώστε να διασφαλίζεται η συνέχεια του κράτους, στα πρότυπα που ισχύουν σε άλλες χώρες όπως η Γαλλία και οι ΗΠΑ.

Η οικοδόμηση ενός διαφορετικού κράτους απαιτεί την ύπαρξη ισχυρών θεσμών. «Χρειαζόμαστε κράτος,χρειαζόμαστε και πολιτεία» επισημαίνει ο υπουργός Επικρατείας. Η αναβάθμιση των Ανεξάρτητων Αρχών και της Δικαιοσύνης ενδεχομένως να μην επείγει, ο ρόλος όμως που θα κληθεί να παίξει το Κοινοβούλιο, ως χώρος ελέγχου και λογοδοσίας της εκτελεστικής εξουσίας, δεν μπορεί να περάσει σε δεύτερη μοίρα. Αυτός είναι και ο λόγος που ο κ. Παπανδρέου επέλεξε να τοποθετήσει ορισμένα από τα πιο έμπειρα στελέχη του στη Βουλή και όχι στην κυβέρνηση, ρισκάροντας ακόμη και να διαταράξει τη σχέση του με όσους επιθυμούσαν υπουργικό θώκο.

Σταθερό κράτος σημαίνει και σταθερή οικονομία. Με μηχανισμούς που θα λειτουργούν για να παρέχουν αξιόπιστη ενημέρωση στην κυβέρνηση για τα δημοσιονομικά μεγέθη, για να συγκεντρώνονται οι φόροι, για να στηρίζονται οι ασθενέστεροι, να ελέγχονται οι αγορές και να δημιουργείται ένα ευνοϊκό περιβάλλον για δίκαιη και βιώσιμη ανάπτυξη. Ο κ. Παμπούκης όμως επισημαίνει στους συνομιλητές του ότι η πρόθεση μιας σοσιαλιστικής κυβέρνησης δεν είναι να διαχειρίζεται αριθμούς αλλά ανθρώπους. Γι΄ αυτό ο κ. Παπανδρέου επιμένει ότι θα συγκρουστεί με τις Βρυξέλες για να πετύχει την εφαρμογή των κοινωνικών παροχών που έχει εξαγγείλει χωρίς περικοπές. Το πρώτο νομοσχέδιο που θα καταθέσει η κυβέρνηση στη Βουλή θα αφορά (και για συμβολικούς λόγους) το επίδομα αλληλεγγύης.

Αλλαγές θα υπάρξουν και στην εξωτερική πολιτική της χώρας. Ηδη έχουν καταγραφεί οι πρώτες ενδείξεις των προθέσεων του κ. Παπανδρέου, ο οποίος σκοπεύει να ασκήσει μια πολιτική εξωστρεφή, με δεδομένο ότι οι χώρες είναι διασυνδεδεμένος σε διάφορα επίπεδα και επηρεάζονται από πολλούς, και σε ορισμένες περιπτώσεις απροσδόκητους παράγοντες. Ο ίδιος άλλωστε δηλώνει οπαδός του Ελευθέριου Βενιζέλου, ο οποίος πίστευε ότι οι μικρές χώρες, όπως είναι η Ελλάδα, δεν πρέπει να έχουν μεγάλες εξαρτήσεις από μία ή δύο μεγάλες δυνάμεις αλλά να αναπτύσσουν πολυμερείς σχέσεις με όλους τους διεθνείς παίκτες.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s